أبو ريحان البيروني ( مترجم : احمد آرام )
107
تحديد نهايات الأماكن لتصحيح مسافات المساكن ( فارسى )
كنيم ، جيبى بهدست مىآيد كه چون قوس متناظر با آن را بيابيم و از ؟ 90 درجه بكاهيم ، و حاصل ضرب جيب تمام ميل جزئى در جيب تعديل النّهار را بر جيب اين قوس باقى مانده تقسيم كنيم ، جيب عرض بلد بهدست خواهد آمد . و اگر گشادگى مشرق و تعديل روز هردو را به رصد دانسته باشيم ، و عرض بلد و ميل جزئى هردو مجهول باشد ، [ گوييم ] : نسبت جيب TH به جيب HD ، برابر است با جيب ربع [ دايرهء ] TK به جيب KG ؛ پس چون جيب تمام گشادگى مشرق را در جيب كلّى ضرب و حاصل را بر جيب تمام تعديل روز تقسيم كنيم ، جيب تمام ميل جزئى بهدست خواهد آمد . و چون نسبت جيب TH به جيب TD همچون نسبت جيب He به جيب eK است ، با ضرب كردن جيب تمام ميل جزئى در جيب تعديل روز و تقسيم حاصل بر جيب گشادگى مشرق ، جيب عرض بلد دانسته خواهد شد . و اين بود گونههاى مختلفى كه ممكن است پيش بيايد .